21 października 2026 roku w I Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Staszica w Lublinie odbyło się wyjątkowe spotkanie z generałem brygady pilotem dr. Zenonem Smutniakiem, który podzielił się z młodzieżą swoją bogatą wiedzą, wieloletnim doświadczeniem wojskowym oraz refleksjami na temat bezpieczeństwa Polski – zarówno w wymiarze historycznym, jak i współczesnym.
Spotkanie zatytułowane „Wybrane aspekty bezpieczeństwa Polski” rozpoczęło się od krótkiego przedstawienia drogi zawodowej naszego Gościa, który przez 47 lat służył w Wojsku Polskim, w tym 37 lat w lotnictwie wojskowym, przechodząc kolejne szczeble kariery – od szeregowego do generała. Pełnił między innymi funkcje zastępcy dowódcy Sił Powietrznych, komendanta-rektora Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie oraz zastępcy komendanta – prorektora Akademii Obrony Narodowej.
Nie zabrakło fascynujących opowieści związanych z lotnictwem. Generał zaprezentował fotografie wykonane z pokładu samolotów wojskowych (aircraft photography), przybliżył realia pracy pilota oraz podzielił się wspomnieniami z kabiny samolotu Su-22, który obecnie znajduje się w muzeum w Pile – mieście rodzinnym patrona naszej szkoły, Stanisława Staszica.
Główną część wykładu poświęcono historii bezpieczeństwa narodowego Polski. Generał, odwołując się do najważniejszych wydarzeń historycznych, pokazał, jak na przestrzeni wieków zmieniało się położenie naszego państwa i jakie czynniki decydowały o jego bezpieczeństwie. Przypomniał między innymi dramatyczne konsekwencje rozbiorów Polski oraz paktu Ribbentrop–Mołotow, wskazując, jak ważne są suwerenność, odpowiedzialność za państwo i umiejętność wyciągania wniosków z historii.
Szczególną uwagę poświęcono współczesnym wyzwaniom związanym z obronnością. Uczniowie dowiedzieli się, jakie znaczenie dla bezpieczeństwa Polski ma członkostwo w NATO, obecność wojsk sojuszniczych, ale przede wszystkim rozwijanie własnego potencjału obronnego. Generał podkreślił również konieczność wzmacniania krajowej gospodarki, która w sytuacji zagrożenia lub konfliktu zbrojnego stanowi jeden z fundamentów bezpieczeństwa państwa.
Ważnym elementem wystąpienia była refleksja nad odpowiedzialnością za bezpieczeństwo obywateli. Odwołując się do treści przysiąg składanych przez przedstawicieli władz państwowych, żołnierzy i funkcjonariuszy Policji, Gość zwrócił uwagę na znaczenie służby, obowiązku oraz wierności Rzeczypospolitej. Mówił także o szacunku dla symboli narodowych, w szczególności dla polskiej flagi.
Ogromne zainteresowanie wzbudziła część poświęcona pytaniom uczniów. Młodzież pytała o funkcjonowanie systemów ostrzegania, w tym alertów RCB, obronę cywilną, ochronę ludności, prawdopodobieństwo konfliktu zbrojnego na terytorium Polski oraz rolę wojsk sojuszniczych stacjonujących w naszym kraju.
Nie zabrakło również pytań technicznych i lotniczych. Uczniowie interesowali się budową i możliwościami samolotów myśliwskich, przeciążeniami, jakim poddawani są piloci, wymaganiami stawianymi kandydatom do lotnictwa wojskowego oraz przebiegiem kariery pilota samolotu odrzutowego. Pytali także o sens organizowania pokazów lotniczych i porównywania osiągów współczesnych myśliwców.
Spotkanie zakończyło się burzą zasłużonych oklasków, będących wyrazem uznania i podziękowania dla naszego Gościa. Co szczególnie cieszy, nawet po oficjalnym zakończeniu wykładu uczniowie podchodzili do Generała, zadając kolejne pytania i kontynuując rozmowy. Był to najlepszy dowód na to, że poruszona tematyka wzbudziła autentyczne zainteresowanie młodzieży, a bliskość wydarzeń historycznych i współczesnych wyzwań związanych z bezpieczeństwem skłania do dalszych refleksji.
Serdecznie dziękujemy Panu Generałowi Zenonowi Smutniakowi za niezwykle wartościowe spotkanie, fascynującą lekcję historii i współczesności, otwartość na pytania młodzieży oraz podzielenie się doświadczeniem, którego nie sposób odnaleźć w szkolnych podręcznikach.
A na zakończenie mała ciekawostka lotnicza:
Czy wiecie, jak wyglądała pierwotna polska szachownica lotnicza i dlaczego na przestrzeni lat zmieniał się układ jej barw? To jedno z zagadnień, które przypomina, że nawet dobrze znane symbole kryją w sobie niezwykłe historie!